Bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước dưới đất năm tỉnh Nghệ An được biên soạn 1 năm 1 lần để cung cấp các thông tin về mực nước, chất lượng nước dưới đất nhằm phục vụ các mục đích quản lý, khai thác sử dụng tài nguyên nước và các mục đích khác theo quy định pháp luật.
Tỉnh Nghệ An là một tỉnh thuộc lưu vực sông Cả có diện tích tự nhiên là 16.490,25 km2. Mùa mưa được diễn ra từ tháng 5 đến tháng 10, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Nội dung chính của bản tin năm bao gồm: Thông báo mực nước dưới đất trung bình các tháng và chất lượng nước năm 2025; Dự báo mực nước dưới đất 04 quý năm 2026 tại các tầng chứa nước, đưa ra những cảnh báo mực nước, chất lượng nước trong phạm vi 46 công trình quan trắc tài nguyên nước dưới đất do Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia quản lý và vận hành.
1. Hiện trạng mực nước dưới đất
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Holocen (qh):Trong phạm vi tỉnh, mực nước trung bình năm 2025 có xu thế dâng so với năm 2024. Giá trị dâng cao nhất là 0,67m tại phường Thái Hoà (QT1a-HÐ) và hạ thấp nhất là 0,15m tại xã Quỳ Hợp (QT5a-HÐ). Mực nước trung bình năm nông nhất là -0,62m tại xã Lam Thành (QT14a-NA) và sâu nhất là -12,8m tại xã Quỳ Hợp (QT2-HÐ).
Sơ đồ diễn biến mực nước năm 2025 tầng qh
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Pleistocene (qp):Trong phạm vi tỉnh, mực nước trung bình năm 2025 có xu thế dâng so với năm 2024. Giá trị dâng cao nhất là 1,26m tại xã Nhân Hoà (QT2a-CC) và hạ thấp nhất là 1,09m tại xã Hải Lộc (QT7-NA). Mực nước trung bình năm nông nhất là -0,55m tại phường Trường Vinh (QT12b-NA) và sâu nhất là -11,57m tại xã Nhân Hoà (QT2a-CC).
Tầng chứa nước khe nứt trong đá trầm tích lục nguyên Trias giữa (t2):Trong phạm vi tỉnh, mực nước trung bình năm 2025 có xu thế dâng so với năm 2024. Giá trị dâng cao nhất là 0,77m tại phường Thái Hoà (QT1b-HĐ) và hạ thấp nhất là 0,12m tại xã Hợp Minh (QT4b-NA). Mực nước trung bình năm nông nhất là -0,61m tại xã Bạch Hà (QT18b-NA) và sâu nhất là -4,06m tại phường Thái Hoà (QT1b-HĐ).
Tầng chứa nước khe nứt trong đá trầm tích lục nguyên Carbon dưới (c1):Theo kết quả quan trắc tại xã Nhân Hoà (QT2b-CC) mực nước trung bình năm 2025 có xu thế dâng 1,40m so với năm 2024.
Tầng chứa nước khe nứt trong đá trầm tích biến chất Ordovic trên - Silur (o3-s):Theo kết quả quan trắc tại xã Phúc Lộc (QT17b-NA) mực nước trung bình năm 2025 có xu thế hạ 0,20m so với năm 2024.
Tầng chứa nước karst trong trầm tích carbonat Carbon - Pecmi (c p):Trong phạm vi tỉnh, mực nước trung bình năm 2025 có xu thế dâng so với năm 2024. Giá trị dâng cao nhất là 0,48m tại xã Tam Hợp (QT3b-HĐ). Mực nước trung bình năm nông nhất là -3,17m tại xã Quỳ Hợp (QT4-HĐ) và sâu nhất là -7,41m tại xã Tam Hợp (QT3b-HĐ).
2. Dự báo nguồn nước dưới đất
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Holocen (qh):Mực nước trung bình các quý năm 2026 có xu thế dâng so với cùng kỳ quý năm trước.
Tầng chứa nước lỗ hổng trong trầm tích Pleistocene (qp):Mực nước trung bình các quý năm 2026 có xu thế dâng so với cùng kỳ quý năm trước.
Tầng chứa nước khe nứt trong đá trầm tích lục nguyên Trias giữa (t2):Mực nước trung bình các quý năm 2026 có xu thế dâng so với cùng kỳ quý năm trước.
Tầng chứa nước khe nứt trong đá trầm tích lục nguyên Carbon dưới (c1):Tại xã Nhân Hoà (QT2b-CC) mực nước trung bình các quý năm 2026 có xu thế dâng.
Tầng chứa nước khe nứt trong đá trầm tích biến chất Ordovic trên - Silur (o3-s):Tại xã Phúc Lợi (QT17b-NA) mực nước trung bình các quý năm 2026 có xu thế dâng.
Tầng chứa nước karst trong trầm tích carbonat Carbon - Pecmi (c p):Mực nước trung bình các quý năm 2026 có xu thế dâng so với cùng kỳ quý năm trước.
3. Cảnh báo tài nguyên nước dưới đất
Theo điều 32 của Nghị Định 53/2024/NĐ - CP về xác định ngưỡng khai thác nước dưới đất, trong tỉnh Nghệ An thời điểm hiện tại chưa có công trình nào có độ sâu mực nước cần phải cảnh báo.
4. Đề xuất, kiến nghị
Hiện tại, trên phạm vi tỉnh Nghệ An chưa có công trình thuộc diện phải cảnh báo,để đảm bảo khai thác ổn định, cần theo dõi chặt chẽ diễn biến mực nước dưới đất trong các tầng chứa nước trong tỉnh và các bản tin dự báo tiếp theo để phục vụ quản lý, khai thác hiệu quả nguồn nước dưới đất.
Đa số các thông số chất lượng nước trên tỉnh nằm trong giới hạn cho phép theo QCVN 09:2023/BTNMT. Tuy nhiên một số công trình có thông số vượt GTGH, tập trung ở tầng chứa nước Holocen (qh) và Pleistocen (qp). Các thông số vượt chủ yếu bao gồm độ mặn, Mangan, Arsenic, Chì và Amoni. Một số khu vực đáng chú ý gồm:
+ Tầng qh: Mangan vượt lớn nhất tại xã Yên Xuân (QT1a-CC); Arsenic vượt tại xã Hưng Nguyên Nam (QT15a-NA); Amoni vượt lớn nhất tại xã Hưng Nguyên Nam (QT15a-NA).
+ Tầng qp: Chì vượt tại xã Nhân Hoà (QT2a-CC); Arsenic vượt lớn nhất tại xã Thiên Nhẫn (QT16b-NA); Amoni vượt lớn nhất tại QT14b-NA (xã Lam Thành).
Đề nghị các cơ quan chức năng ở trung ương và địa phương:
• Rà soát, cập nhật thông tin chất lượng nước tại các khu vực trên;
• Kịp thời ban hành cảnh báo và hướng dẫn người dân sử dụng nước an toàn